دیدگاهی از غرب :
ایران و آخرین روزنه در
دیپلماسی
یوشکا فیشر وزیر اسبق
امورخارجه آلمان
بحران هسته ای ایران بسرعت
درمسیری بسیارحساس قرار میگیرد . دیگر تردیدی وجود ندارد که
رژیم جمهوری اسلامی ایران در راه تبدیل به قدرتی هسته ای و
نظامی بزرگ مصمم گام برمیدارد . در واقع تبدیل رژیم ایران به
جمهوری اسلامی وسیعی در منطقه هسته اصلی این مشکل را تشکیل
میدهد .
تفاوت اصلی مابین ایران و کره
شمالی اینست که کره شمالی در راستای خواست خود برای دارائی
قدرت هسته ای وضعیت تجرید از جهان را قبول نموده است در حالیکه
ایران بدنبال برتری منطقه ای و حتی مرزی فراتر میباشد . ایران
برای نیل به اهداف استراتژیک خود تحولات انقلابی و ساختاری در
منطقه خاور میانه را تحریک مینماید .ایران بدین ترتیب میخواهد
تا مبارزه اسرائیل- فلسطین ، سوریه ، لبنان ،منطقه خلیج فارس و
علی الخصوص عراق را تحت تاثیر خود قرار دهد . خواست قاطعانه
ایران در این راستا وقتی با نیروی هسته ای یکی گردد شکل بسیار
خطرناکی بخود خواهد گرفت .
دستیابی ایران به بمب اتمی و
تکنیک تولید قدرت هسته ای از طرف اسرائیل بعنوان تهدیدی بسیار
جدی بشمار آمده و از اینرو جهان غرب و علی الخصوص اروپا خود
را مجبور میبینند تا در این راستا مداخله نماید .شرایط موجود
هم از نظر اخلاقی و هم از نظر استراتژی حکم مینماید که اتحادیه
اروپا برای حفظ منافع خود در حل مسئله خاورمیانه وارد گود شود
. علاوه بر این ایران دارای قدرت هسته ای ،تسلیح کشورهای منطقه
را تشویق نموده و به عدم استقرار و صلح در آن دامن خواهد زد .
بطور خلاصه میتوان گفت که ایران اتمی برای امنیت اروپا تهدید
آمیز و خطرناک میباشد .کسانیکه فکر میکنند اروپا از این مقوله
و خطر بدور خواهد ماند در اشتباه محض هستند .آلمان ،انگلستان و
فرانسه دو سال قبل در مذاکرات خود با ایران پیرامون برنامه
هسته ای اینکشور ناکام مانده بودند .پیشنهاد اتحادیه اروپا با
رژیم ایران در راستای ایجاد روابط تجاری و تکنولوژی با اینکشور
از طرف ایران بعنوان تهدیدی در راستای تغییر رژیم درک شده و
مورد قبول قرار نگرفت . رهبران ایران تصور میکنند که با تضعیف
قدرت جهان غرب بدنبال جنگ خانمانسوز آمریکا در عراق و بخاطر
عدم افزایش بهای نفت غرب به ایران محتاج بوده و از اینرو به
مداخله نظامی بر علیه اینکشور مبادرت نخوهد ورزید .ولی نباید
فراموش نمود که این آنالیز میتواند به محاسبه ای اشتباه
بیانجامد .زیرا دیر و یا زود ایران با مداخله ای بسیار خطرناک
که نتیجه آن شکست خواهد بود رو در رو میگردد .
در خاورمیانه چه کسی حرف اول
را میزند ؟ ایران یا آمریکا ؟ رهبران ایران نمیتوانند جهات
ویران کننده مسئله و پاسخ آن را بدرستی ارزیابی نمایند .برای
حل این مسئله از طرق دیپلماتیک فرصت بسیار مهمی پیش روست
.آمریکا بهمراه اروپا با حمایت شورای امنیت سازمان ملل متحد و
اعضای گروه G-7
میتوانند
پیشنهاد هماهنگی بزرگی به ایران ارائه کنند . به ایران پیشنهاد
خواهد شد تا در قبال انصراف از برنامه غنی سازی اورانیوم
بتواند از تکنولوژی آژانس انرژی اتمی برخوردار گردد .با
رهبران ایران باید بشکلی شفاف و روشن سخن گفت . باید به آنها
گفت که در صورت عدم قبول این پیشنهاد تاوان سنگینی پرداخت
خواهند کرد . بطور خلاصه باید گفت که غرب اگر از این پیشنهاد
نتیجه ای نگیرد ایران را از نظر مالی ،اقتصادی ،تکنولوژیکی و
دیپلماتیک مورد تجرید قرار خواهند داد .
در این وضعیت باید گفت که جهان
غرب از افزایش بهای نفت و گاز ترسی بدل راه نمیدهد . باید قبول
کرد که در صورت تبدیل ایران بقدرتی اتمی و یا انجام مداخله
نظامی بر علیه ایران نیز بهای نفت افزایش خواهد یافت .در صورت
قبول پیشنهاد ارائه شده از سوی غرب و تعلیق برنامه هسته ای
ایران حسن نیت خود را نشان خواهد داد . برعکس در صورت منفی
بودن پاسخ ایران تمامی تدابیر متخذه بر علیه ایران حالتی مشروع
و قانونی بخود خواهد گرفت .در این راستا چین و روسیه نیز مجبور
خواهند شد تا با شورای امنیت سازمان ملل متحد هماهنگ شوند .
جامعه بین المللی برای نشاندادن اراده خود وقت چندانی ندارد و
ایران بنظر باید از فرصت دیپلماتیک پیش آمده استفاده نماید .
یوشکا فیشر وزیر اسبق
امورخارجه آلمان
روزنامه
Publico
سی و یکم ماه مه سال 2006