سفر خاتمی به ایالات
متحده آمریکا

محمد خاتمی رئیس جمهور
پیشین آمریکا برای یکسری دیدار ویژه در آمریکا بسر میبرد .
محمد خاتمی بعد از انقلاب اسلامی بسال 1979 و قطع ارتباط دیپلماتیک
ایران و آمریکا اولین مقام عالیرتبه کشور است که از آمریکا
دیدن مینماید. سفر و دیدار مقامی بلند پایه از آمریکا آنهم در
اینروزها که فعالیتهای هسته ای ایران بحران بزرگی را شکل داده
است امری طبیعی بحساب میآید . در آغاز چگونگی اخذ روادید از
سوی محمد خاتمی دقت همگان را بخود جلب نموده بود. بعد از قطع
ارتباط دیپلماتیک مابین ایران و آمریکا ، ایالات متحده در مورد
روادید به مقامات ایرانی محدودیتهائی را به اجرا میگذارد .
در اینروزها که روابط
مابین ایران و آمریکا بدلیل مسئله هسته ای اینکشور مهم
خاورمیانه رو به اوج گیری است، سفر خاتمی به ایالات متحده
آمریکا بعضی از سیاستمداران ایرانی و آمریکائی را ناخشنود
ساخته است .بعضی از اعضای مجلس نمایندگان آمریکا اعلام داشتند
که کشور متبوعشان در دوران ریاست جمهوری خاتمی ایران را یکی از
محورهای شر در جهان قلمداد کرده بود .همین نمایندگان اضافه
نمودند که دادن روادید به رئیس جمهور ایران آنهم در چنین شرایط
حساسی با سیاستهای دولت مغایرت دارد . با همه این احوال حکومت
آمریکا تمامی این صداهای مخالف را بکناری گذاشته و برای سفر
خاتمی بکشور چراغ سبزی روشن نمود .
از طرف دیگر محافل افراط گرای
اسلامی در ایران نیز بدنبال پاسخ این سئوال هستند که خاتمی با
چه عنوانی به آمریکا سفر نموده است . در مورد ارزیابی این سفر
خاتمی که منجر به مشاجرات بسیاری در محافل مختلف ایران شده است
اولین صدای اعتراض آمیز از طرف فاطمه رجبی همسز غلامحسین الهام
سخنگوی دولت برخاست . فاطمه رجبی یکی از نمایندگان مجلس ایران
سفر خاتمی به آمریکا را با لحنی تند مورد انتقاد قرار داده و
از مراجع ذیربط خواست تا "تکلیف دارنده این لباس روحانی را
روشن نمایند ". رجبی ضمن اشاره به اینکه در سفر مورد بحث
آمریکا حمایت خود از بعضی محافل را آشکار میسازد بشکلی
غیرمستقیم آقای هاشمی رفسنجانی رئیس شورای تشخیص مصلحت نظام را
مورد انتقاد قرار داده و اعلام داشته است که در مورد علت و
چگونگی رفتن محمد خاتمی به آمریکا باید اطلاعات صریحی در
اختیار مردم قرار بگیرد . فاطمه رجبی ضمن تاکید بر این نکته که
خاتمی با عناصری همانند اکبر گنجی و شیرین عبادی بشکلی موازی
حرکت نموده است اعلام نمود که رئیس جمهور اسبق ایران بهیچوجه
بفکر منافع جمهوری اسلامی نبوده است .
کیهان روزنامه قشر محافظه کاران
نیز در نوشته های خود سفر خاتمی را بشدت مورد انتقاد قرار داده
و ضمن یادآوری این نکته که درخواست اخذ ویزای وزیر بهداشت و
درمان چند ماه پیش رد گردیده بود مینویسد که در این فضای
بحرانی مابین دو کشور باید پرسید که آقای خاتمی چرا بدین آسانی
ویزا دریافت کرده و از او چرا به این گرمی استقبال میگردد ...
در اصل باید پرسید چه کسی و
یا محفلی از خاتمی خواست تا به آمریکا سفر نماید ؟ در این
وضعیت بحرانی کشور چه کسانی نقشه سفر خاتمی به آمریکا را
طرحریزی نمودند ؟ بیائید کمی بیاندیشیم ...پاسخ را شما نیز
میدانید ...
محمد خاتمی رئیس جمهور اسبق
ایران که برای سخنرانی در دانشگاه هاروارد بمناسبت فرارسیدن
سالگرد حمله تروریستی یازدهم سپتامبر به آمریکا دعوت شده و در
آنجا دعوتهای متعددی دریافت کرد، در این سخنرانیها پیامهای
مهمی به جهانیان داد . در این سخنرانیها اظهارات متضاد محمد
خاتمی با جانشین خود یعنی آقای احمدی نژاد جلب دقت نمود . محمد
خاتمی در مصاحبه ای با خبرنگار مجله تایم برخلاف آقای احمدی نژاد
هولوکاست و یا قتل عام یهودیان توسط نازیها را واقعیتی تاریخی
خوانده و اعلام داشت که " هولوکاست نباید بهانه ای برای ویران
ساختن و اشغال فلسطین " قلمداد گردد . خاتمی در این بیانات ضمن
اشاره به اینکه قتل عام یهودیان توسط نازیها واقعیتی غیرقابل
انکار میباشد ، طرز تفکر مخالف خود با محمود احمدی نژاد را
بوضوح نشان داد . خاتمی در مصاحبه ای دیگر با روزنامه
فاینانشیال تایمز پیرامون مسئله فلسطین و اسرائیل ضمن اشاره به
اینکه حماس بعد از روندی کاملا دموکراتیک بر سر کار آمده است
اعلام داشت ،در صورت برسمیت شناخته شده حقوق انسانی خلق فلسطین
و مرعیت دولت فلسطین ایندو کشور در مجاورت یکدیگر میتوانند
بزندگی ادامه دهند .
خاتمی که با عنوان رئیس
جمهور اصلاح طلب ایران شناخته میشود ، اصطلاح همیشگی شیطان
بزرگ را کنار گذاشته و آمریکا را کشوری بزرگ با ظرفیت و پتانسیل
بالا قلمداد نمود . این سخنان خاتمی که با سخنان احمدی نژاد
تفاوت فاحشی دارد نیز واکنش محافل مختلف را برانگیخته است
خاتمی که بین سالهای 1997
الی 2005 ریاست جمهوری ایران را بر عهده داشت در مصاحبه با
خبرنگار روزنامه
USA Today
اعلام داشت که کشور متبوعش با آمریکا دشمنی نداشته و با آمریکا
در عراق و افغانستان منافع مشترکی نیز دارند . خاتمی برخلاف
حکومت ایران که نیروهای اشغالگر در خاورمیانه را مقصر اصلی عدم
استقرار میدانند ، اعلام داشت که تا وقتیکه ثبات و استقرار در
عراق حاکم نگردد نیروهای آمریکائی باید در اینکشور باقی بمانند
. زیرا نمیتوان وضعیت بحرانی رودرروی حکومت جدید اینکشور را به
انصاف تروریستها رها نمود .
خاتمی حملات تروریستی
یازدهم سپتامبر در آمریکا را قدارانه خوانده و اعلام نمود که
انتحارگران در حق اسلام ناحقی کرده و هرگز به بهشت نخواهند رفت
. خاتمی در مورد بحران خاورمیانه و عراق نیز گفت : احتساب غلط
در مورد خلق عراق ، آمریکا ،خلق عراق و منطقه را مسائل بغرنج و
عدیده ای روبرو کرده و در صورت تکرار این موضوع در مورد ایران
ضرر و زیان ناشی از آن ابعادی وحشتناکتر خواهد داشت .
ناظران بین المللی معتقدند
که مقامات آمریکائی که ابتدا از دیدار و ملاقات با خاتمی سرباز
زدند ،در اصل برای حفظ منافع خود محمد خاتمی رئیس جمهور اسبق
ایران را به اینکشور دعوت نموده اند . خاتمی 62 ساله در دوران
ریاست جمهوری خود با پروژه ایجاد دیالوگ بین تمدنها ،ایجاد
فضای سیاسی آزادتری برای مردم و علی الخصوص منسوبین مطبوعاتی
شناخته میشود . خاتمی که طرفدار برنامه هسته ای ایران میباشد
از طرفی نیز باور دارد که بحران وجود در مورد برنامه هسته ای
ایران با غرب از راه بحث و گفتگو قابل حل و فصل میباشد .
اعطای ویزای ورود به آمریکا در این شرایط بحرانی از طرف حکومت
جرج بوش به محمد خاتمی که مناسبترین چهره ایرانی در محافل بین
المللی معرفی میگردد نشان میدهد که آمریکا هنوز درب گفتگو با
اصلاح طلبان ایران را کاملا نبسته است.
با رد بسته پیشنهادی غرب در
مورد تعلیق برنامه هسته ای ایران آمریکا اعضای شورای امنیت
سازمان ملل متحد را برای تصمیم گیری و نشستی در اینمورد دعوت
نمود .ناظران بین المللی معتقدند حکومت ایران در چنین شرایطی
با ترتیب دادن سفر آقای خاتمی به آمریکا و اظهار پیامهای
متناقضی در اینکشور زمان مناسبی برای طول دادن برنامه هسته ای
خود کسب کرده است .
در اصل خاتمی در کنفرانسهائی
که در آمریکا داده است ، هیچ اشاره ای به برنامه هسته ای ایران
نداشته و بیشتر به موضوعاتی کلی همانند تمدن،دیالوگ و درگیری
تاکید نموده است .حکومت ایران امیدوار است که با این روش
بتواند تمرکز جامعه بین المللی در مورد برنامه هسته ای اینکشور
را از بین ببیرد . اگر بروند رفتن خاتمی به آمریکا توجه نمائیم
خواهیم دید که ایشان از طرف حکومت ایران به آمریکا اعزام شده
است .
عکس العمل محمد رضا باهنر
معاون اول رئیس مجلس ایران به اظهارات خانم فاطمه رجبی دیدگاه
اصلی اعزام خاتی از سوی حکومت کشور به آمریکا را در میان میگذارد
. باهنر ضمن اشاره به اینکه محمد خاتمی یکی از شخصیتهای پیشگام
کشور در معرفی فرهنگ ایرانی است اعلام داشته است که تحقق پروژه
گفتگوی بین تمدنها برای مردم ایران مایه افتخار بوده و اینگونه
دیدارها میتواند نتایج مثبت و پرباری بهمراه بیاورد . علی اکبر
جوانفکر مشاور پرزیدنت احمدی نژاد نیز طی بیاناتی گفته است که
اظهارات خانم رجی انعکاس دیدگاههای شخص ایشان بوده و هیچ
ارتباطی با حکومت کشور ندارد .