کومرسانت : ایران سعی دارد تا آذربایجانیان
را تسکین دهد ...
آیت الله خامنه ای رهیر دینی
ایران طی سخنانی خطاب به مردم اعلام اشت که تظاهراتی که از سه
هفته پیش در آذربایجان ادامه دارد نتیجه دسیسه دشمنان میباشد
.این اظهارات آشکارا نشان میدهد که تهران از آن هراس دارد که
کنترل کشور را از دست بدهد .
اگر تحولات روزهای اخیر را
بررسی نمائیم خواهیم دید که وقایع اخیر رژیم ایران را بشکلی
جدی نگران ساخته است . همه چیز با انتشار کاریکاتوری تحقیرآمیز
خطاب به ترکها در روزنامه دولتی ایران آغاز گردید . بعبارتی
دیگر باید گفت که این کاریکاتور کاسه صبر مردم آذربایجان را
لبریز ساخت . ترکهای آذربایجان با برگزاری تظاهرات وسیعی به
انتشار این کاریکاتورها واکنش شدیدی نشان دادند .اولین واکنش
دولت جمهوری اسلامی در قبال این حق خواهی بسیار خشن وشدید بود
. سیاستمداران تندرو نیز از نیروهای انتظامی میخواستند تا در
این مورد قاطعیت لازمه را نشان دهند . ولی وقتی موج اعتراضات
مردم ابعادی جدی به نمایش گذاشت ،رژیم به اجبار تاکتیک خود را
تغییر داد .حکومت از مردم دعوت کرد تا در مقابل دشمن موذی یعنی
اسرائیل و آمریکا متحد گردند . از اظهارات مورد بحث آیت اله
خامنه ای نیز میتوان درک کرد که واکنش تظاهرات مورد بحث بسیار
جدی بوده است .
باید اذعان داشت که این اولین
باری نیست که در ایران تظاهراتی در رابطه با مسائل قومی پیش
میآید .در ایران فارسها در اکثریت نیستند .در ایران مناطقی
همانند خوزستان ،کردستان و بلوچستان نیز وجود دارند که خلق
آنها را بیشتر اعراب ،کردها و بلوچها تشکیل میدهند .تا انقلاب
اسامی که بسال 1979 وقوع یافت ایران سیاست استحاله و یا
آسیمیلاسیون دیگر اقوام را دنبال مینمود .مناطقی که باصطلاح
مردمانشان غیر قابل اطمینان قبول میشدند ! بعمد از یکدیگردور
نگاه داشته شدند . در این میان بیش از همه ترکهای آذربایجان
مورد شک و تردید بودند . زیرا بزرگترین اقلیت در ایران را
ترکهای آذربایجانی تشکیل میدهند بر اساس ارقام غیر رسمی در
این کشور بالغ بر 25 میلیون نفر ترک آذربایجانی زندگی
مینمایند.
وقتی به این تظاهرات اعتراض
آمیز که هفته هاست ادامه دارد بنگریم خواهیم دید که این واکنش
بیشتر حکم قیامی وسیع دارد .زیرا تظاهرکننده ها علاوه بر
خواستشان در جهت عذرخواهی دولت از انتشار کاریکاتور مورد بحث
شعارهائی نیز بر علیه رژیم سردادند . بعضی از کارشناسان نیز
معتقدند که رژیم خود واکنش مذکور در آذربایجان را برانگیخته و
از روی عمد کاریکاتور تحقیرآمیزی در روزنامه ایران بچاپ رسانده
است . این کارشناسان بر این باورند که رژیم ایران در وضعیت
بحرانی فعلی تصمیم گرفت تا با دامن زدن به بحرانی خود ساخته
عناصر غیر قابل قبول در جامعه آذربایجانیان را تثبیت و
بدینترتیب تدبیری برای آینده اتخاذ کرده باشد . ولی باید قول
کرد که انتشار این کاریکاتور موجب برانگیخته شدن واکنش و عکس
العملی غیر قابل انتظار گردید . در واقع حکومت تهران از این
بابت نگران است که در صورت بروز حمله ای از طرف آمریکا بر علیه
ایران ، آمریکا از اقلیتهای ایران در راه اهداف خود بهره
ببرد. در پایان باید پرسید رژیم ایران اگر اینبار به موفقیت در
خاموش ساختن واکنش آذربایجان نائل شود ، در مقابل تظاهرات و
اعتراضات بعدی چه خواهد کرد ؟
Vladimir Solovyev-Kommersant
-30.05.2006
