ایران و جامعه بین المللی
مؤسسه تولید اندیشه آکادمی صلح جهانی
(International Peace Academy)
که
با نام اختصاری
IPA
شناخته میشود ، در نیویورک قرار داشته و در زمینه موضوعات مطرح
دستور کار سازمان ملل متحد فعالیتهائی انجام میدهد .این مؤسسه
در چهارچوب سمینار سالانه
West Point
موضوعی که افکار عمومی جهان بدان توجه دارند را
برای
بحث و تبادل نظر مابین کارشناسان ودیپلماتهای شرکت کننده مطرح
میسازد. موضوع سمینارامسال مؤسسه تولید اندیشه اکادمی صلح
جهانی
IPA
چنین بود : خاورمیانه در دستور کار جهانی ؛ مضامین ،جریانها و
پیوندها ...
در
سمینار امسال
IPA
که بین روزهای اول و چهارم ماه مه و بریاست
Terje Rod-Larsen
نماینده ویژه و عضو ناظر شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد
نحوه اجرای تصمیم شماره 1550 پیرامون لبنان برگزار گردید،بیش
از پنجاه دیپلمات شرکت جسته بودند. در این سمینار که چهار روز
بطول انجامید علاوه بر طرح و توضیح مسائل مختلف خاورمیانه
،گروههای کاری مجزائی تحت عناوین فلسطین-اسرائیل ، سوریه-
لبنان، عراق و ایران تشکیل شده و بدینترتیب فرصتی مناسب برای
تبادل نظر در مورد مسائل مختلف پدید آمد .
Larsen
رئیس مرکز
IPA
طی سخنانی در مراسم افتتاحیه سمینار مورد بحث یک ارزیابی کلی
انجام داده و چنین گفت : مبارزه دهها ساله مابین اسرائیل و
فلسطین که در هسته اختلاف
خاورمیانه جای میگیرد دیگر بعنوان تنها مرکز عدم استقرار در
منطقه مشاهده نمیشود .درگیری مابین اسرائیل و فلسطین که در حال
تغییر وتحول میباشد، در حل اختلافات خاورمیانه از اولویتی فوق
العاده برخوردار بوده و در فضائی که علی الخصوص بعد از حمله
تروریستی یازدهم سپتامبر شکل گرفته است، عراق، سوریه-لبنان و
ایران نیز بصورت کانونهائی که میتوانند ثبات هانی را خدشه دار
سازند مطرح شده اند. بدینترتیب میتوان گفت که در خاورمیانه
چهار نقطه موجود است که یا در آن درگیری وجود دارد و یا
درگیری در آن محتمل است .درگیریها در خاورمیانه یا با هم
مستقیما مرتبط میباشند و یا بشکلی غیر مستقیم با هم در ارتباط
بوده و شکل کلافه ای پیچ در پیچ مییابند .این مسائل که با
تحولات دنیای ارتباطات ،عرصه های سیاسی،اقتصادی ، امنیتی و قطب
بندی اخیر بین جهان اسلام و غرب پیچیدگی بیشتری یافته
است،علاوه بر مردم منطقه اقشار مختلف جهان اسلام را نیز تحت
تاثیر گذاشته است .از اینرو کارشناسان برای ارزیابی و ارائه
راه حلهائی برای این مسائل به استراتژیهائی مختلف و با همکاری
جامعه بین المللی نیاز دارند .
در
سمینار امسال
IPA
تحولات ذیربط با ایران در سه زمینه الف) برنامه هسته ای ب)
موقعیت ایران در منطقه ج) وضعیت داخلی ایران ، مورد تجزیه و
تحلیل قرار گرفت . در این سمینار پیرامون ایران نظرات مختلفی
ارائه گردید.بعضی ها معتقد بودند که مسئله هسته ای ایران علاوه
بر منطقه تمامی جهان را مورد توجه قرار داده و برای حل و فصل
آن زمانی طولانیتر مد نظر باید باشد.کارشناسان بر این باورند
که بحران موجود در مورد مسئله هسته ای ایران با اتخاذ
تاکتیکهائی در کوتاه مدت قابل کنترل بوده و طرف ایران در این
بحران سرعت سیر آنرا تعیین مینماید . از طرف دیگر ناظران
معتقدند که ایران، نمونه مشابه کره شمالی را بخوبی دنبال و
مطالعه نموده و میخواهد از راه برنامه هسته ای تسلط و حکمرانی
خود بر منطقه را افزایش بخشد .درسمینار مورد بحث ضمن اشاره به
اینکه چانه زنی اصلی مابین ایران و جهان غرب و در راس آمریکا
تحقق یافته و تا تامین امنیت و ثبات ایران حل مسئله نمیتواند
پایا باشد ،اعلام گردید ایران که با عملیات نظامی در افغانستان
و عراق بصورت همسایه نزدیک آمریکا درآمده است ، در نگرانی
پیرامون آینده خود حق دارد .
بعضی از سخنوران شرکت کننده در این سمینار بر این باور بودند
که جامعه بین المللی مابین آمریکای غیر قابل انعطاف و ایرانی
که از هرگونه توافق و تفاهم سرباز میزند ، گیر افتاده است .ولی
با همه این احوال هنوز راههای دیپلماتیک تماما بسته نشده واگر
به تعادل و توازن مابین کانونهای قدرت و صاحب سخن در ایران
بنگریم خواهیم دید که رژیم تهران وقتی سخن از بقای خود در میان
باشد ، از توانائی و ویژگی عقب کشیدن خود برخوردار است . گروه
دیگری که نظری مخالف داشتند معتقد بودند که برنامه هسته ای
ایران به شاخ وشانه کشیدنی مابین آمریکا و ایران تبدیل شده و
این بحران رفته رفته افزایش بیشتری خواهد یافت . در این میان
آمریکااعلام داشت که ایران بخاطر زیر پا گذاشتن قرارداد توسعه
سلاحهای اتمی و قرارداد بین المللی آژانس انرژی اتمی پاداش
نخواهد گرفت . همچنین ایران نیز اظهار داشت که آمریکا بدنبال
هدف تغییر رژیم در ایران بوده و از اینرو ایران به این کشور
امتیازی نخواهد داد .کارشناسان معتقدند که با وجود این نکته
نظرات نمیتوان بحران حاصله را حل نمود .
محمود احمی نژاد رئیس جمهور ایران که معتقد است بحران موجود
دستاوردهای بسیاری برای ایران به ارمغان داشته است بر این باور
میباشد که در مقابل جهان غربی که دیدگاه اصلاح طلبانه و طرح
گفتگوی مابین تمدنهای خاتمی را بی اهمیت شمرد ، تنها با اتخاذ
سیاستی قدرتمند میتوان ایستادگی نمود . یکی از شرکت کنندگان در
این سمینار اعلام داشت ،وقتی ایران حل این بحران را به
سربالائی کشانده و در مقابل نیز با امتیازات و نرمی فزاینده
مخالفینش در این زمینه مواجه گشت گامهای خود را در این راه
مستحکمتر ساخت .
بعضی از سخنوران در این سمینار ضمن اشاره به این در سطح جامعه
و پلاتفورم سیاسی ایران سه بخش مختلف وجود دارد آنها را چنین
طبقه بندی مینمایند : 1) احمدی نژاد رئیس جمهور ایران و
طرفدارانش 2)گروهی که میخواهند این پروژه در چهارچوب قوانین
آژانس انرژی اتمی پیاده شده و بدون قطع ارتباط با خارج بمورد
اجرا گذاشته شود 3) پراگماتیستهائی که کاملا در اقلیت هستند
.هر سه این گروهها به لزوم برنامه هسته ای و استفاده از انرژی
اتمی در کشور قائل میباشند . یعضی از شرکت کنندگان نیزدر سخنان
خود با اشاره با اینکه قریب سی درصد از خلق ایران زیر سی سال
سن داشته و بالغ بر سی درصد مردم فقیر میباشند اعلام داشتند که
با وجود مسائل سیاسی – اقتصادی عمیق در کشور رژیم برای حفظ
بقای خود از وارد آوردن هر گونه فشاری ابا ندارد . همین
کارشناسان در ادامه سخنان خود ضمن تاکید بر این موضوع که تنها
ده الی پانزده درصد جامعه هفتاد میلیون نفری ایران با رژیم
اینکشور همصدا میباشند اعلام داشتند که در واقع همین مقدار
نیز برای هضم بقیه کافی بنظر میرسد .
در
بخش پایانی سمینار نیز نقش ایران در توازن آینده عراق ،احتمال
حمله نظامی آمریکا به ایران بعد از حصول موفقیت در عراق ، عدم
قبول رژیم عراق از طرف ایران و تلقی آن بعنوان دست نشانده
آمریکا، مسئله اکراد در شمال عراق که ایران را نیز ناراحت
میکند ،اقدامات ایران در مورد مسئله اکراد ،تغییر بافت
دموگرافیک در عراق به نفع ایران برای آینده نیز جزو مسائلی
بودند که مطرح شدند .
در
پایان سمینار همچنین مشخص شد که کشمکش مابین آمریکا وایران بیش
از خاکهای ایران و محور حزب الله – لبنان در عراق روی داده و
با کمک شیعیان استقرار در عراق به این زودیها ثبات نیافته و
منافع آمریکا در منطقه خسارت خواهند دید .از طرف دیگر بزرگترین
ضرر برای غرب اتحاد وانسجام تمامی اقشار جامعه ایران در محور
این رژیم خواهد بود . وقتی به پیامهای ارسالی از منطقه مینگریم
میبینیم که مردم این منطقه دیگر تحمل بحرانی دیگر را نداشته و
نمیخواهند که ایران بصورت کشوری با قدرت هسته ای و اتمی درآید
.
-تصاویری
از جنگ در عراق